“Het voelt alsof ik spreek in een zwart gat”

Presenteren in virtuele tijden is op z’n zachtst gezegd anders. Een beetje ongemakkelijk, ook wel. In het slechtste geval praat je tegen een publiek dat je niet kan zien of horen. Anders dan bij een live presentatie is het bij virtueel presenteren een uitdaging om de reactie van je toehoorders goed in te schatten. Toch ziet het ernaar uit dat online presenteren de komende tijd business as usual blijft, zowel in scholen als in bedrijven. Hoe maak je het beste van een virtuele presentatie? Met deze vier tips helpen we je op weg.

Voor het coronavirus ons collectief tot ‘ons kot’ veroordeelde konden we tijdens een presentatie afgaan op de reactie van toehoorders. Door hun lichaamstaal te interpreteren konden we aftoetsen of de boodschap was aangekomen, en onze communicatie aanpassen op basis van de signalen die we kregen. Die feedbackloop, die een essentieel deel is van elke vorm van communicatie, valt bij virtueel presenteren grotendeels weg.

Toehoorders zetten hun camera of hun geluid vaak uit, waardoor we hun reactie moeilijker kunnen inschatten. “Het voelt alsof ik spreek in een zwart gat,” zegt één CEO in de Harvard Business Review. Soms lijkt het inderdaad alsof er niemand luistert. En, om de zaken erger te maken, gaan we dan ook spreken alsof er niemand luistert. We haspelen ons verhaal af met een monotone stem en willen de presentatie zo snel mogelijk achter de rug hebben. En het publiek? Dat reageert naargelang. Hoe minder geëngageerd we klinken, hoe moeilijker het wordt voor je toehoorders om te luisteren.

4 tips om je virtuele publiek betrokken te houden

Hoe doorbreek je die vicieuze cirkel? Het antwoord ligt bij de feedbackloop die we bij live presentaties wel ervaren. Ook als we virtueel presenteren, tijdens een webinar of online les, moeten we die interactie zo goed mogelijk simuleren. Gelukkig bieden videoconferencingtools en -platforms vandaag effectieve manieren om zo’n feedbackloop na te bootsen. En hoewel virtueel presenteren nooit hetzelfde zal zijn als een persoonlijke interactie, is het mogelijk om zinvolle communicatie te creëren waardoor je je meer verbonden voelt met je publiek.

Vraag je publiek om de camera aan te zetten

De beste manier om te ervaren dat je boodschap tijdens een virtuele presentatie wordt gehoord, is om er effectief het bewijs van te zien. Je publiek vragen om hun camera aan te zetten is een eenvoudige truc die meer engagement creëert, zowel bij de spreker als bij de toehoorder. Als er een camera op hen gericht is, zullen je toehoorders minder snel de neiging hebben om af te dwalen. Daarnaast kan je als presentator ook beter de reactie van je publiek inschatten en je manier van spreken aanpassen aan de situatie.

Maak gebruik van de chat

Vooral als je net met je presentatie start, biedt de chat een goede ruimte om engagement met je publiek aan te wakkeren. Vervang het vervelende ‘Kan iedereen mij horen?’ aan het begin van je presentatie met een kleine vraag aan het publiek om het onderwerp in te leiden. Vraag bijvoorbeeld wat je toehoorders van je presentatie verwachten, en speel daarop in door enkele antwoorden in de chat te overlopen en erop te reageren. Zo creëer je meteen een band met je publiek.

Gebruik de ‘raise hand’-functie

Veel videoconferencingtools hebben ondertussen een ‘raise hand’-functie. Ook deze feature kan de interactie met je toehoorders meer betrokken maken. Laat je publiek aan het begin van de presentatie weten dat je vragen zal stellen en las op het einde een vragenrondje in. Bereid op voorhand een aantal contactmomenten voor tijdens het virtueel presenteren die je publiek bij de les houden.

Praat met je publiek

Als een chatgesprek of interactie met je toehoorders geen optie is, is het belangrijk om je manier van spreken aan te passen. Presenteer alsof je een echte conversatie voert. Stel retorische vragen en speel in op de gedachten van het publiek. Als je een nieuw onderwerp X voorstelt, kan je bijvoorbeeld starten met: “Sommigen onder jullie zullen vast al gehoord hebben over X.” Of nog: “Zijn jullie klaar om iets nieuws te leren?” Zo blijft het publiek betrokken bij je verhaal, zelfs als ze niet de mogelijkheid hebben om te reageren via chat.

De juiste tools voor virtueel presenteren

Virtueel presenteren voelt soms ongemakkelijk aan. Tijdens een webinar of online les vergeten sprekers wel eens dat er weldegelijk een publiek is. Het gebrek aan respons van je toehoorders, het feit dat je niet kan afgaan op lichaamstaal en het gemis aan oogcontact zorgen ervoor dat je het gevoel hebt tegen een muur te praten. Met deze vier tips kan je er toch voor zorgen het gevoel van een wederzijds gesprek na te bootsen. En met een goede infrastructuur, natuurlijk.